روش‌های مختلفی برای پیشگیری و کنترل پوسیدگی‌های دندانی به خصوص در کودکان وجود دارد، برای مثال استفاده از ترکیبات مختلف فلوراید، کاهش یا کنترل مصرف مواد قندی، رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان‌ها، معاینات و چکاپ منظم دندانپزشکی، تغذیه مناسب و . . . با این حال یکی از بهترین و موثرترین روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان پوشاندن سطح جونده شیارهای روی دندان‌های آسیا می‌باشد که به آن فیشور سیلانت، شیار پوش دندان یا شیاربندی دندان می‌گویند.

يكي از سطوح دندان‌ها كه به‌شدت در معرض پوسيدگي قرار دارد، سطح جونده دندان‌هاست. سطوح جونده دندان‌هاي عقبي يا همان سطوحي كه غذا بين آن‌ها جويده و له مي‌شود، به‌دليل داشتن شيارهاي فراوان نواحي بسيار مستعدي براي پوسيدگي محسوب مي‌شوند. يك راه پيشگيري از ايجاد پوسيدگي در اين دندان‌ها، استفاده از تكنيكي به نام فيشور سيلانت است. سيلانت‌ها موادي هستند كه به‌صورت يك لايه نازك درون شيارهاي سطح جونده دندان‌هاي آسياي دائمي بچه‌ها قرار مي‌گيرند و به كمك آن‌ها اين شيارها صاف مي‌شوند. با صاف شدن شيارهاي دندان، از گير كردن مواد غذايي بين اين دندان‌ها كاسته شده و احتمال پوسيدگي آن‌ها كاهش مي‌يابد.

فیشورسیلانت دندان

توصیه می‌شود شیار بندی دندان‌های کودک به محض درآمدن نخستین دندان‌های دائمی که معمولاً در سن ۶ – ۷ سالگی کودک رشد می‌کند انجام شود، همچنین لازم است برای بقیه دندان‌ها که چند سال بعد و تقریباً در سن ۱۱ الی ۱۴ سالگی رشد می‌کند شیک پوشی دندان انجام شود.

گاهی والدین این سؤال را می‌پرسند که این مواد فیشور سیلانت چند سال بر روی دندان فرزندشان ماندگاری خواهد داشت؟ موارد متعدد بر روی میزان ماندگاری فیشور سیلانت مؤثر می‌باشد، برای مثال اینکه رژیم غذایی کودک چگونه است؟ یا اینکه کودک دچار مشکل دندان‌قروچه است یا نه؟ یا برای مثال اینکه کودک به خوردنی‌های سفت مانند آجیل و ته‌دیگ علاقه دارد یا نه؟ و . . . همه این موارد و البته میزان تخصص و حرفه‌ای بودن دندانپزشک میزان ماندگاری فیشور سیلانت موثر می‌باشد.

فیشور سیلانت چگونه انجام می‌شود؟

شیار پوش دندان معمولاً روی سطح رویی این دندان‌ها قرار می‌گیرد و علت آن وجود شیارها و حفره‌های عمیق بر روی این دندان‌ها است. شیار بندی دندان همچنین بر روی سایر دندان‌های دائمی نیز در صورتی که شیار یا حفره بر روی آن وجود داشته باشد برای کمک به حفاظت از سطح رویی این دندان‌ها استفاده می‌شود. برای بعضی کودکان، (دندان های آسیاب مقدماتی (دندان های شیری نیز دارای شیارها و حفره‌هایی هستند که می‌توان برای حفاظت آن‌ها از فیشور سیلانت استفاده کرد و در این شرایط دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان ممکن است به شما پیشنهاد دهد از شیار بندی دندان‌ها روی سطح رویی این دندان‌های شیری نیز استفاده شود.

در ابتدا سطح دندان بطور کامل با استفاده از ابزارهای مخصوص توسط دندان پزشک یا متخصص بهداشت دهان تمیز می‌شود. سپس دندان با آب شسته شده و خشک می‌شود. در ادامه از یک محلول اسیدی روی حفره‌ها و شیارهای سطح رویی دندان برای چند ثانیه استفاده می‌شود. به این ترتیب نواحی میکروسکوپی کوچک بر روی دندان تشکیل می‌شود که می‌تواند قرارگیری روکش بر روی دندان را تسهیل کند و به این ترتیب شیار پوش دندان بهتر به آن می‌چسبد. پس از اینکه مجدداً دندان خشک شد، ماده شیار بند دندان بر روی دندان قرار گرفته و سفت می‌شود. فیشور سیلانت دندان با استفاده از یک پرتو مخصوص سفت می‌شود یا ممکن است گاهی اوقات از شیارگیر دندان دو بخشی استفاده شود که نیازی به استفاده از پرتو برای سفت کردن آن نیست. هنگامی که شیار بند دندان سفت شد، تبدیل به یک روکش صیقلی پلاستیکی می‌شود و امکان جویدن عادی غذا مجدداً برای فرد ایجاد می‌شود.

مزایای این روش

  • تمیزکردن فیشورهای عمیق را آسان تر می‌کند
  • بین 33 تا 71 درصد از پوسیدگی دندان پیشگیری می‌کند
  • باعث معکوس شدن مراحل اولیه پوسیدگی دندان می‌شود
  • از دندان‌های دائمی تازه درآمده کودکان محافظت می‌کند
  • از نیاز به پرکردن دندان در دوران کودکی که برای کودک ترسناک است، جلوگیری می‌کند
    به راحتی و آسانی بر روی دندان ها قرار می‌گیرند